ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ

 

Τα θύματα πίσω απ’ τα σίδερα, κι ελεύθεροι οι δράστες!

Οι φυλακές γίνονται καταφύγια για θύματα βία και οι  χειρισμοί των υποθέσεων παραδίδονται στα χέρια της Αστυνομίας!!

 

Το Κέντρο Πληροφόρησης και Στήριξης Γυναικών Απανέμι καταγράφει με ιδιαίτερη ανησυχία την είδηση που μεταδώθηκε χθες σχετικά με το ενδεχόμενο να μετατραπεί η οικία του Διευθυντή των Κεντρικών Φυλακών σε καταφύγιο για θύματα βίας. Παρά το πρωτοφανές  της ιδέας αυτής που εξετάζουν οι Κοινωνικές Υπηρεσίες Ευημερίας, η ίδια η ιδέα δεν εκπλήσσει μιας και αντανακλά μια γενικότερη νοοτροπία και πρακτική που ακολουθούν οι  αρμόδιες κυβερνητικές υπηρεσίες για την «προστασία» των θυμάτων βίας στην οικογένεια, σωματεμπορίας και σεξουαλικής εκμετάλευσης.

 

Ενδεικτικά αναφέρουμε πως εδω και  3 μηνες οι Κοινωνικές Υπηρεσίες Ευημερίας μεθοδεύουν τον καταρτισμό κανονισμών για τη λειτουργία αναλογων καταφυγίων προστασίας θυματων βίας αλλά και τις διατμηματικές διαδικασίες χειρισμού υποθέσων θυμάτων σωματεμπορίας και σεξουαλικής εκμεταλευσης που επακριβώς ρυθμίζουν τις συντονισμένες ενέργειες και καθήκοντα εμπλεκόμενων υπηρεσιών. Όμως, η εισαγωγή κανονισμών για τα καταφύγια έχει καθυστερήσει πολύ.  Ήδη, καταφυγια λειτουργούν για χρόνια, χωρις όμως το απαραίτητο νομικό πλαισιο που διασφαλίζει τη λειτουργία τους. Επιπροσθετα οι κανονισμοί ούτε λίγο ούτε πολύ μετατρέπουν τα καταφύγια, είτε είναι κυβερνητικά είτε μη κυβερνητικά, σε στέγες που αποτελούν προέκταση του ίδιου του Γραφείου Ευημερίας. Η προβλεπόμενη κοινοποίηση σε ειδικό μητρώο της εισόδου τους σε αυτά όμως στερεί από τα ενηλικα θύματα  ακόμα και αυτό το αναφαίρετο δικαίωμα της μη κοινοποίησης των στοιχείων τους.

 

Το Κέντρο Στήριξης Απανέμι έχει οδηγηθεί σε κάθετη αποστασιοποίηση από οποιαδηποτε εμπλοκή ή έστω συμμετοχή στο πιο πάνω πρωτόγνωρο εγχείρημα λόγω των προτεινομένων κανονισμών και του μεθοδευόμενου αποκλεισμού του Κέντρου Στήριξης Απανέμι από τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας στην οικογένεια. Προς την ίδια κατεύθυνση ωθείται το Κέντρο Στήριξης Απανέμι και από την πρακτική της δήθεν υποστήριξης της στέγης που δημιούργησε το 2004 το Κέντρο Απανέμι για θύματα βίας στην οικογενεια από κρατικές υπηρεσίες. Η «υποστήριξη» αυτή περιελάμβανε ακόμα και την αποκάλυψη και δημοσιοποίηση σε τρίτους της ίδιας της διεύθυνσης του καταφυγίου αυτού, γεγονός που έθεσε σε κίνδυνο τη φυσική ασφάλεια των θυμάτων βίας που φιλοξενούσε.

 

Η αποτυχία των αντίστοιχων προνοιών για τα θύματα βίας στην οικογενεια διδάσκει ότι υπάρχει ανάγκη οι διατμηματικοί κανονισμοί για θύματα σωματεμπορίας, να ρυθμίζονται με βελτιωμένες διαδικασίες. Αντί τούτου, με θλίψη το Κέντρο Στήριξης Απανέμι καταγράφει ότι οι εμπλεκομενοι φορείς προωθούν την αντιγραφή χρεοκοπημένων διαδικασιών και στην περίπτωση αυτή.

Δυστυχώς, μέσα σε μια ανακοίνωση Τύπου δεν είναι δυνατόν να χωρέσουν τα πρωτοφανή αποτελεσματα των πρακτικών που αγγίζουν όλα τα επίπεδα της ζωής ενός ατόμου που εκτός απο κακοποίηση βιώνει την αναλγησία αλλα και έλλειψη ενδιαφέροντος από την Πολιτεία.

 

Επιγραμματικά όμως, το Κέντρο Στήριξης Απανέμι επιθυμεί να αναφερθεί στον χειρισμό υποθέσεων θυματων βιας στην οικογένια. Αυτός περιλαμβάνει απογοητευτικές και πολλές φορές επικίνδυνες για το θύμα διαδικασίες μιας και:

 

• οι διατμηματικές διαδικασίες δεν ακολουθούνται,
• οι χειρισμοί παραδίδονται στα χέρια της Αστυνομίας, η οποία είναι αναρμόδια για ένα τέτοιο ρόλο, ανεπαρκώς στελεχωμένη, ενώ τα στελέχη της υστερούν σε ό,τι αφορά την απαιτούμενη κατάρτιση,
• θύματα αποθαρύνονται από τα πρώτα λεπτά που επισκέπτονται αστυνομικούς σταθμούς να προβούν σε καταγγελίες περιστατικών βίας,
• λειτουργοί κοινωνικών υπηρεσιών δεν συνοδεύουν σχεδόν ποτέ το θύμα κατά το στάδιο της καταγγελίας ή των ιατρικών εξετάσεων που δίδουν τα στοιχεία της κακοποιησης,
• η αρχή της εμπιστευτικότητας παραβιάζεται,
• η προσέγγιση αντί να είναι θυματοκεντρική ενισχύει τον δράστη,
• θύματα πιέζονται από τις κρατικές υπηρεσίες να αποσύρουν τις καταγγελίες κατα των υπόπτων για κακοποίηση,
• η φιλοξενία που παρέχεται από τις Κοινωνικές Υπηρεσίες με σκοπό την προστασία παρέχεται μόνο για διάρκεια 2-3 ημερών το πολύ, κατά κανόνα σε κάποιο ξενοδοχείο το οποιο  γνωριζουν όλοι, συμπεριλαμβανομένου και του υπόπτου
• θύματα σωματεμπορίας διαμένουν σε δωμάτια γηροκομείων,
• θύματα σωματεμπορίας με ενθάρρυνση των υπηρεσιών αντί να λαμβάνουν δημόσιο βοήθημα στέλλονται να συντηρηθούν από νέους «εραστές»,
• θύματα σωματεμπορίας που δεν συνεργάζονται με την αστυνομία για έναρξη ποινικής υπόθεσης κατά του εργοδότη δεν απολαμβάνουν τα δικαιώματα τους ούτε τη δυνατότητα να το πράξουν μετά από εύλογο χρονικό διάστημα (reflection period) και
• καμία δέσμευση δεν έχει υλοποιηθεί από τις Υπηρεσίες και καμία εισήγηση του Επιτρόπου Ανθρώπινων Δικαιωμάτων δεν έχει ακολουθηθεί αναφορικά με δομές στήριξης γυναικών και θυμάτων βίας ή σωματεμπορίας

 

 

Έτσι, το θύμα όπως και τα παιδιά του παραμένουν απροστάτευτα. Πολλές φορές, υφιστάμενα καταφύγια που δεν προσφέρουν  επαρκή στηριξη στα θυματα, όπως συνοδεία ή ψυχολογική υποστήριξη, ταυτίζονται με τις πρακτικές της Αστυνομίας και παραδίδουν τους χειρισμούς σε αυτή. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι κατά καιρούς μέλη της Αστυνομίας εμφανίστηκαν σε πολλές περιπτώσεις να εμπλέκονται σε υποθέσεις σωματεμπορίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, γίνεται εύκολα αντιληπτό το είδος της προστασίας που τυγχάνουν τελικά τα θύματα βίας ή σωματεμπορίας.

 

Καταληκτικά, η είδηση ότι το σπίτι του Διευθυντή των Φυλακών θα μετατραπεί σε «καταφύγιο» δημιουργεί την απορία ποιος τελικά θα δεχτεί να διαχειριστεί κάτι τέτοιο.  Και αν τελικά οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας επιμένουν στην λύση αυτή, τους προτείνουμε να περιμένουν λίγο ακόμα:  νέοι χώροι στις φυλακές και κρατητήρια αποδεσμεύονται καθώς αφήνονται ελεύθεροι ύποπτοι για βιασμό και έτσι όλο και κάποια πτέρυγα θα μείνει ελεύθερη για να φιλοξενεί τα θύματα. Έτσι, για να επιβεβαιώνονται «νομότυπα» οι αντιλήψεις και πρακτικές ότι στην Κύπρο του 2006 το μόνο άτομο που κινδυνεύει να κατηγορηθεί σε τελική ανάλυση είναι το ίδιο το θύμα. Ας το βάλουμε λοιπόν και πίσω από κάγκελα!